HISTÓRICAS SIMETRÍAS

HISTÓRICAS SIMETRÍAS

Supoño que as formas nas que a vida se manifesta son producto do chou, pois a causalidade - aquelo de esto é por aquelo e cousas polo estilo- se me antolla que é o resumo de casualidades e que ao cabo as cousas, e aquí chamo cousa a calquera cousa incluíndo as ideas, as basoiras, os bicos,...son só parcialmente predecibles pola estatística, que á sua vez hai que entendela como procura das regularidades do azar . Todo isto creo que xa é sabido así que aporto pouca novidade. Todos coincidiremos en que se nos fixamos ben tamén as novidades, logo de que se producisen, atópanse con alguén que afirma: Iso xa era visto!; polo que nada é plenamente novedoso.

Todo esto ben a conto porque estamos no centenario da cidade, dun papel asinado por alguén que por nacemento foi rei e que quixo atorgar título a un lugar habitado que un momento antes de que aquel estampase o seu cruño apenas se tiña figurado nos mapas e que, estou por apostalo, dito rei non coñecía nin por fotos.

Neste centenario se coincide cos cen anos de constitución duna empresa de cervexa e doutra de auga mineral. Observade a curiosa simetría: dúas bebidas-caemos no paralelismo- unha con alcohol e outra sin, é aí a cara e cruz. Neste centenario tamén se conmemora en Noruega os cen anos do pasamento de Ibsen, personaxe coñecido por tódolos nórdicos e máis alá. Non vou decir que se festexa o seu cen cavodeano porque podería ser mal interpretado.O señor ese era escritor e segundo recontos de visitas no google e de items adicados, Casa de Bonecas é a súa obra teatral máis coñecida.

Fixémonos agora no noso centenario, o da vila, aquí vaise abrir unha casa con bonecas – e non me estou a referir a unha tenda de xoguetes para nenos, nen nunha sana competencia á oferta de damas de compañía- Fálase dun museo. Voltamos a atopar primeiro paralelismo: Ibsen e a súa obra, Ribeira e a súa casa de bonecas, neste caso en obras. Para o lector deixo o descubrir a simetría.

Aínda non temos calexón do gato con espellos pero sí unha excelente posta en escea do traxe novo do emperador. Todo casual, como a vida mesma.

HIPOTESE

Supoñamos un comenzo. Todo principio é inmaduro ou non vai chegar moi lonxe. Toda mañán anuncia sol, nubes ou chuvia nesta latitude, eses son os lindeiros do previsible e a marxe de erro é ínfima.
Estou cabreado. Penso que o amor debe rexirse polos meus desexos. Non é así. Circunstancias. Influenzas. Interacións. Matemática moderna, álxebra de Boole: O universo é un número, o universo é música. Ela baila entre os inseguros reflexos das constelacións. Te amo. Non me deixes. Un debuxo xeométrico apenas é unha caricatura do real. Formas atmosféricas. Indeterminación. As narracións disque precisan longos párrafos. Narrativa. Inclúe na bulsa infinitas posibilidades ao chou de palabras imberbes.Estou ata o carallo. Creo que teño dereito a remendar o meu pasado.
Os zapatos precisan solas novas e tacóns lonxanos.
Amor en conserva. Estabilizantes. Contar, narrar sen puntos suspensivos. Inclúe o suspense na liña intrascendente da escritura. O párrafo. Punto e aparte. Non me deixes.Espero que me escoites. Escribir, escribir. Palabras a babor ou estribor. Importan as direccións?. O nordés varía o tempo atmosférico, amor. A presión, prisión, posesión inútil dos puntos suspensivos. Xa non me amas?. Non deixes de contar: un, dous, tres, catro.... aritmética. O sistema binario establece as marxes matemáticas da parella. A xeometría se reduce a unha operación de compás e tiraliñas. A fragmentación lineal da realidade. Natureza. Ela. Espero a túa chamada aleatoria. Indeciso entre asfalto e adoquín, todo adoita ser o mesmo. Descontemos os puntos cardinais. Establezamos unidades de medida e o nome das especies.Fagamos creación.

F(R)ICCIONES IV

ABLA , O SORRISO DA AMANTE DE BORGES


Sucedeu en terra de navegantes. O día do parto tódalas palmeiras do pobo puxéronse a abanear coa terra para darlle a benvida. Naceu co espreguizar das estrelas e o seu primeiro pranto resoou impulsado polo eco dos seus peíños bulindo inquedos. Xa tiña cabelos de acibeche antes de que os seus ollos mouros -que lle dicían coma as perlas negras dos mares da Etiopía - foran quen de distinguir os soños das tebras, e unha cariña de lúa... que daban en contar que á da noite fixera rexoubar de envexa cando o sol se lle puxo por diante para mirar para a nena.

Bautizárona Abla porque era o reflexo no espello do espertar do día. O seus devanceiros viñan de moi lonxe, tataraneta do Simbad que era neto á sua vez dun tal Ulises, que fora fillo de Jasón, o patrón do argonautas, e que fora o bisneto de Noé, o patriarca, principio e orixe de toda a saga. A pesar de tan longa tradición familiar Abla nunca soubo marear, preferiu facerse camiñante sen brúxula, ir abrindo cos seus pés camiños, non buscando rumbos senón seguindo o sentido.

O sentido. Dende algunha vez que non recordo, o ritmo dos seus pasos marcounos o latexar do seu corazón, cada latexo un paso, cada paso un latexo e así nunca podía parar e o ritmo baixaba ou subía segundo estivera de humor: cando triste un latido podíalle valer para unha tarde enteira, cando leda perdía a conta, era moi nena. Así chegou a todolos currunchos ata que tropezou co narís dun xudeu palanquín.

El gostaba ofrecer pousada aos camiñantes e apagar sedes a esgalla. Mentres el ofrecía e apagaba, un seu irmán co sudor alimentaba as comedias do palanquín. Pero ese día, ese, o seu irmán, revelouse desa maneira sinxela que ten a boa xente de decir basta. Díxolle: Basta. O outro quedou calado. Esto estaba a suceder xusto cando por alí pasaba Abla a oitenta e seis pulsacións (ou pasos, que tanto tiña) por minuto. O Palanquín reclamoulle “Para moza, para!”. Ó que ela respondeu “Non podo así de supeto senon o corazón igual se me cala” . O xudeo comprendeu. Pensou ben a xogada. Ofreceulle un escudo (unha bandexa) para defenderse na vida e de camiñar que non se procupase, que de aquí para ala, que vai e sube e veña, baixa, sempre podía estar en marcha. Ela sabía que non era futuro pero como non tiña brúxula e lle caeu en graza velo sempre co móbil (ela que sempre estaba en danza) pois aceptou, eso si, sen por un instante estar parada.

Un día o irmán do palanquín madouna ao faiado(Por que el era moi bo pero iso non quita que á xente haxa que atendela sen paransa). Subeu toda contenta a setenta e tres pasos por minuto (ou pulsacións que viña a selo mesmo) a buscar non sei que, e atopouse coa cabina dos navegantes de Babel, veume a min, veu a Aza lendo os pousos do café da miña taza, e sorriu: Hola chicos.

E quedou parada!.

Lembro que dixo que fora a primeira vez que sorrira ou que tivera conciencia de tal cousa. Tamén era a primeira vez que pudera estar sentada sen mover os pes coma unha penitente da Santa Compaña. Como algúns somos lentos en entender un dos da Farola esplicou con áxil lóxica post-ruiziana: Así que se sorría podía estar parada...

Entre bocadillos e ensaladas fíxose amante de Borges, cun sorriso...claro. Quen pode ler Ficciones indo de camiñada?.

Así deixoumo escrito o Eunuco das Amantes de Borges

Memoria de Aza

F(R)ICCIONES 3
Memoria de Aza, amante de Borges

Coñecina na mesma patria, no territorio húmido das palabras. Ela describía noites entre metáforas, construía ditos coma mareas, acuñaba nomes alí onde non chegaban as miradas. Sempre na compaña da bandexa de prata, agasallo do seu dono, nela non era ferramenta se non espello no que soñarse peiteándose no solpor de primavera co libro dos encantos. Para ela o mundo non era biblia, si biblioteca. Lía os panos, as mans, as cartas, os pousos do café,.... nos que pousaba o seu silencio entre traballo e traballo e por eles adiviñaba o significado dos acenos e facía nobelos de relatos enguedellando os fíos do porvir no monótono pasar das horas.

Descubriume, no tempo que é lícito dicir que pode descubrirse algo ou alguén, no recollido bater das follas relidas, paseando os meus ollos por párrafos intensos de historias descridas entre grolo e grolo da sede de quen espera.

Lucía o alfabeto navegando os seus peitos, os seus beizos, leando e desenleando sons que eran letras: A de amiga, amante, amarra, F de fío, foula, fala, P de proa, pano, palabra,...Iluminaba o dicir nos seus beixos que enchían de ecos as paredes núas de recebo, encaladas, da cabina secreta dos navegantes de Babel. Alí anunciouse deixando escorrer a súa voz lene e fuxidía entre contos de meigas e sereas. Na súa fala o alento virábase xeada morna e derretida, pinga de orballo, verba.

Requiriume un que quere? e grolos de innumerables respostas batéronme ó ritmo das bolboretas. Quedei calado (coma co medo dun náufrago fora de cala). Caloume.Vía máis alá das cifras, refacía paisaxes, desencofraba nubes coma ideas, mesmo sabía deter o mar e falar coa ardentía., ou así mo pareceu, breve e inmensa, intensa, coma unha estrela (do ceo, do mar, dos ventos, do adeus).

Puxen o remo no estrobo e voguei coma un rapás na conversa, pedinlle un sol-y-sombra. É noite...Anque sea. Vaille faser mal. Tanto ten, a min préstame. Baixou e volveu co seu escudo, co seu espello, coa bandexa coas botellas de caña e viño doce e unha copa con xeo. Ben chea. Encheuma tamén co seu sorriso. Sei que aproveitou para lerme os sucos que escorrían ata as orellas. Mentres discorría a miña biografía e inventaba o meu futuro, pregunteille o nome e díxome: Aza. O seu?. Naquel intre esquecino. Non podía ser doutra maneira mentres ela me lía os adentros. Ela xa o sabía, era meiga, pero gustaba dos acentos, dos sons das falas. Baixou outra volta polas escaleiras e non volveu, aínda estou á espera dende aquela e por iso escribo para dar fe da súa presenza e non esquecela.

F(r)ICCIONES II

Si(como afirma el griego en el Cratilo)

el nombre es arquetipo de la cosa,

en las letras de “rosa” está la rosa

y todo el Nilo en la palabra Nilo.

(J.L Borges. El Golem)F(R)ICCIONES

2: EMETH, AUTOR DE TODOLOS LIBROS.

Coñecina en Praga no espertar da primavera pero sabía dela dende antes de dar vida ó Golem -quizais foi a súa causa, da miña causa-. Eu ía á procura das orixes, da palabra primeira, do verbo que se encarna no autómata de barro, de Adán antes do de Eva.

Alí atopámonos no portal aberto do xudeu. Era o século XVI, seino hoxe, era agora (que son os anos para a eternidade?). Mirámonos calados, tan preto, tan lonxe. Ela agochaba o documento, o manuscrito do 1906 no que se lle daba título á nosa vila. Percorría con paso apurado as rúas da parte vella mentres eu paraba nas portas do Castelo a faser cola para entrar onde nunca vin pasar a ninguén. Gregorio Samsa, un amigo da xuventude que andaba por alí con disimulo, advertiume do inútil da espera e seguín o seu rastro, os seus pasos. Vina entrar na biblioteca, apuraba. Quen ía ser quen de recuperar o decreto entre tanto papel escrito?. Sabía da súa misión, deixar que se esquecera nun labirinto -nunha morea- de estantes e libros de vello aquel onde Alfonso XII asinara o nomeamento.

Era a palabra. Lembro o Golem desfacerse en po cando lle borrei aquela letra, iso podería volver a suceder, así llelo contaran, con todo un pobo !o seu-meu-noso pobo!.

Eu escribira tódolos libros *, incluso guiara a man do rei na sinatura, podía permitir un mal plaxio pero non relegar ó esquezo o orixinal, o verdadeiro. Eramos eu ou ela. A quen lle importa un pobo? (co seu po construíronse os desertos). Se o escrito se perdía, se esquecía, eu estaría condenado a vivir por sempre, a ser tódalas vidas, resolver tódalas dúbidas ata atopar de novo a palabra e poder decidir o meu final - a eternidade faríame escravo do tempo, dun tempo inútil, innumerable, dun tempo sen horas, sen lindeiros-.Pode haber maior castigo que non ter quen te xulgue?.

Pareina, pregueille que mo dera sen resistencia.Eu non quería, pero ela non quixo. Mateina e no seu sangue inutilmente derramada (acaso liberoume da ira) non fun quen de descifrar o seu agacho. Saqueille os aneis e mandeina por mensaxeiros á casa (todo morto ten dereito a volverse po na propia terra).

As amantes de Borges recibiron o meu envío o derradeiro venres de marzo do 2006. Para cada unha un ariño distinto: un de ouro, outro de ouro branco, un de prata e un de latón. Sorteáronos e a cada unha tocoulle o que mellor acaía ó seu caracter, todas lucían coma as estrelas. Dixéronme que fora ás 4:00 cando lles queimaran nos dedos e ó sacalos leron marcadas a lume: da biblioteca + boa ribeira+ con b+ no balcón. Léronse noutros ordes ata atopar: Co b, boa ribeira, no balcón da biblioteca. Chamáronme, esa noite soñara con Praga, alí estaba ela tendendo un pergamiño no balcón, pingas do seu sangue debuxaban estrelas e da lagoa de Vixán xurdía a cidade de Valverde mentres a vila facíase praia.Atopei o manuscrito, o verdadeiro, algúns dirán que unha letra non valía por unha morte e menos por todo un pobo. Se souberan de eternidades consentirían.

* Non vou facer, polo extensa, a relación de tódalas miñas obras pero si lembrar unha asinadas como Pierre Menard que Borges non recolleu (pola súa in modestia e porque a miña man non o guiou): - As amantes de Borges na biblioteca de BabelDela falareille,se hai tempo, en breve.Así remata o segundo escrito atopado no rodo da porta da miña casa o que transcribo letra por letra (non vaia selo demo).O eunuco das amantes de Borges

ADESAMA, ACASEIRA,A FAROLA DO PLASA

“Un libro que non encierra su contralibro es considerado incompleto”
(Ficciones:Tlön, Uqbar, Orbis Tertius por JL Borges)

Unha noite atopei no rodo da entrada un manuscrito de caligrafía enigmática e ortografía heterodoxa. Non sei que razóns levaron ó seu autor ou posuidor a deixarmo ó pé da porta (quizais a alguén se lle esvarou do bulso no sube e baixa das escaleiras). Fora por motivos, fora por chou, créome na obriga de publicalo neste foro por canto sei que acaso o seu contido prenda nas memorias dalgúns o lume aceso de contar historias alí onde só calculan datas e acumulan fotocopias.

O Eunuco das Amantes de Borges
F(R)ICCIONES (I)

ADESAMA, ACASEIRA, A FAROLA DO PLASA

Sei que foi o que todos temos de inhumano o que me levou a perderme polas posas de Adesama. Un atraque cheo de homes amarrados ó chafarote e máis ó fondo un baradero
no que se arresendía o doce calor dos grolos de herbas. Eu era un rapás e unha mirada dela faríame cambiar de rumbo: de náufrago da botella a amante navegante. O xelo glacial aboiando na copa presaxiaba desterro. Soltei amarras outra ves, xa foran moitas, cun isco-mirada de esguello. O vendabal apertaba por dentro, vento frouxo ás veses de través: ela. Contei o tempo do seu sorriso e creínno innumerable, eterno, desapareceu coma un espellismo.Daquel mar ó deserto da rua cara ó Galaxia, non precisábamos radar e menos gps, coñecíamos ben as marcas, avante toda mesmo ronsando cas tousas.Ela tamén viña no mesmo barco, no mesmo palangre, amarrados coma Ulises e a serea, era a hora final do recreo e a clase de Amor xa estaba escribíndose no encerado.

Tía Ramona contábame a historia do seu primeiro día de taberneira e lémbroa circular coma un caligrama describindo unha odisea de muller. Eu tamén era dos seus ververoliños, dos que íamos mexar á de Colomer –a area todo o limpa-, dos que tiñamos a nosa tasa desghastada polos beixos e o mistol. A pintura de Pepe Núñez e o cadro das ratas expresionistas bébedas de ribeiro pintado polos Ageitos e Guerra pousaban riba da cabesa. Un outro día foi cando recalou ela enchida de exotismo ario e uns ollos cheos de mar, presentín unha invasión de desexos: mistura de deseo e sexo. Aprendeu, prendeu, prendou o viño turbio, loira dos sorrisos de fume. Chamábase, ainda lembro aquel nome entre tantos nomes, Sibiline e tiña acenos de sibila e durou o que uns días de calor do verán aínda que chovera. Non lembro se a amei ou foi un soño pero cando entrou na Caseira a taberna virou Pazo e a tía Ramona: Reina.

“Hola bonita, hola preciosa” .“Adios guapa”. Era o Plasa. Juan coa bandexa ¿e Tucho?...ó teléfono. Era noite e a farola alertaba coma un faro ós navegantes de troulas e soidades. Nos xa tiñamos porto de abrigho antes do do Prestige e logho chegaron elas: as reformas. Tiñan medo polo traxe. Disque ás veces o traxe cambia á persoa (penso nos uniformes) outras que o traxe afaise a quen o leva (penso nelas, as amantes de Borges, cos seus niquis en branco e mouro). Elas, nas poucas horas que se lle permiten ao silencio, abren o libro no reservado e comparten caladas de contos que ó lerse fanse realidade e eu as miro entre liñas sen que me vexan e as describo no libro VII dos cen que consta a Terceira Enciclopedia de Tlön e quizais dentro doutros cen anos alguén a descubra e ó leela esqueza os números e lembre historias verdadeiras coma contos e contos mentireiros coma historias.

Desmemorias un

Lento avance das ideas na tilla da memoria. Chea de arghaso, na cadeira só queda abrila espita co bitoque polo aire para que un temporal de historias me afunda nun reconto inseguro do pasado. Non me lembro navegante de lendas nin de contos coma o Simbad, os seus mares son de tan lonxe que non dou a maxinalos, tampouco me recordo a flote nalgún punto de calquera océano. O rumbo da miña vida esqueceu os puntos cardinais, tampouco me foron precisos, nunca souben marear. O mar só tivo presencia polo chou do seu ronsar , polo medo a saír fora de cala nos veráns da nenez, pola salitre erosionando aos poucos o meu tempo.

Vaime a idea á Secada, unha tenda de campaña nun pinal, o meu padriño –morto hai un ano- xogando ao golf nos sesenta, na praia, polo serán. Lembro as tortillas con areas, o piche apeghado nos pés en Coroso. Limpándome as areas e que non se me vise o dispensando e ao lado o mar, sempre coas súas queixas como se fora culpa de alguén o seu ir e vir de tigre engaiolado (disque algho terá que ver a lúa). A praia valeume aos dezaseis non antes nin despois. Nadei.